จป. คือใคร ทำหน้าที่อะไร ดูแลอุปกรณ์อะไรบ้าง มารู้จักสายอาชีพนี้ให้มากขึ้น

ในทุกสถานประกอบการที่ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยในการทำงาน เบื้องหลังความเรียบร้อยและมาตรฐานที่เคร่งครัด จะมีบุคลากรสำคัญคนหนึ่งคอยดูแลอยู่ นั่นคือ จป. หลายคนอาจเคยได้ยินคำนี้ผ่านหู แต่ยังไม่แน่ใจว่า จป. คือใคร และมีบทบาทสำคัญอย่างไรต่อองค์กร ความจริงแล้วอาชีพนี้เกี่ยวข้องโดยตรงกับชีวิตและความปลอดภัยของพนักงานทุกคนในสถานที่ทำงาน

บทความนี้ naradee จะพาไปรู้จักสายอาชีพนี้ให้ชัดเจนยิ่งขึ้นว่าเป็นใคร ทำหน้าที่อะไร ใช้อุปกรณ์อะไรบ้าง พร้อมข้อมูลที่ควรรู้เพื่อให้เข้าใจเรื่องระบบความปลอดภัยในการทำงานอย่างมืออาชีพ
 

Key Takeaways

• จป. คือคนที่ทำหน้าที่วางแผน ควบคุม กำกับดูแล และผลักดันมาตรการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยให้เป็นไปตามกฎหมายและมาตรฐานที่กำหนด
• บทบาทของ จป. ครอบคลุมตั้งแต่การวางระบบ ป้องกัน และพัฒนามาตรฐานความปลอดภัยทั้งองค์กร
• สถานที่ต้องมี จป. ได้แก่ โรงงานอุตสาหกรรม ไซต์งานก่อสร้าง คลังสินค้า สถานประกอบการด้านพลังงาน โลจิสติกส์ และสถานที่ที่มีการใช้งานเครื่องจักรขนาดใหญ่จำนวนมาก 
   

สารบัญบทความ

• จป. คืออะไร ทำไมถึงสำคัญกับสถานที่ทำงาน
• จป. มีหน้าที่การทำงานหลักอะไรบ้าง
• จป. หรือเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยมีกี่ระดับ?
• สถานที่ไหนบ้างที่จำเป็นต้องมี จป. คอยกำกับดูแล
• รู้จักอุปกรณ์ป้องกันความปลอดภัย (PPE) ที่ จป. ทุกคนให้ความสำคัญ
• คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ จป.
• จป. คือหัวใจสำคัญของความปลอดภัยในสถานที่ทำงาน
   

จป. คืออะไร ทำไมถึงสำคัญกับสถานที่ทำงาน

จป. ย่อมาจาก เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยวิชาชีพ (Safety Officer) คือบุคคลที่ได้รับมอบหมายจากนายจ้างให้ทำหน้าที่วางแผน ควบคุม กำกับดูแลพนักงานทุกคนในองค์กรให้ทำงานได้อย่างปลอดภัย ปราศจากโรคจากการทำงาน และผลักดันมาตรการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยให้เป็นไปตามกฎหมายและมาตรฐานที่กำหนด ซึ่งถือเป็นกำลังสำคัญในการประเมินความเสี่ยง ป้องกันอุบัติเหตุ และสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยในที่ทำงาน 

จป. คือตำแหน่งงานที่มีความสำคัญอย่างมากต่อองค์กร โรงงาน หรือสถานประกอบการที่มีพนักงานจำนวนมาก ช่วยให้การดำเนินกิจการเกิดความราบรื่น ไม่มีอุบัติเหตุจากการทำงานที่อาจส่งผลกระทบกับการบาดเจ็บ เสียชีวิต หรือทรัพย์สินเสียหาย ด้วยเหตุนี้ทุกองค์กรไม่ว่าจะขนาดเล็กหรือใหญ่จึงให้ความสำคัญกับบทบาทของ จป. อย่างจริงจัง เพราะส่งผลกับความปลอดภัยในโรงงาน และสถานประกอบการโดยตรงนั่นเอง
 

จป. มีหน้าที่การทำงานหลักอะไรบ้าง

บทบาทของ จป. ครอบคลุมตั้งแต่การวางระบบ ป้องกัน และพัฒนามาตรฐานความปลอดภัยทั้งองค์กร หน้าที่ของ จป. จึงมีความหลากหลาย ต้องอาศัยทั้งความรู้เชิงวิชาการและทักษะการปฏิบัติงานจริง

• ประเมินความเสี่ยงในสถานประกอบการ: วิเคราะห์กระบวนการทำงาน เครื่องจักร และสภาพแวดล้อม เพื่อค้นหาปัจจัยเสี่ยงที่อาจก่อให้เกิดอุบัติเหตุหรือโรคจากการทำงาน
• กำหนดและจัดทำแผนความปลอดภัย : จป. คือคนวางมาตรการป้องกัน ออกระเบียบปฏิบัติ และเสนอแนวทางแก้ไขเพื่อลดความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม รวมถึงการควบคุมงานซ่อมบำรุงด้วยระบบ LOTO (Lockout/Tagout) เพื่อป้องกันการเกิดอันตรายจากพลังงานที่ไม่ได้ตั้งใจ
• ตรวจสอบและควบคุมการปฏิบัติงานให้เป็นไปตามกฎหมาย: ดูแลให้องค์กรดำเนินงานสอดคล้องกับข้อกำหนดด้านอาชีวอนามัย และกฎหมายด้านความปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง
• อบรมและสร้างจิตสำนึกด้านความปลอดภัยแก่พนักงาน: ให้ความรู้เกี่ยวกับการใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) และแนวทางปฏิบัติเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน
• สืบสวนและรายงานอุบัติเหตุ : วิเคราะห์สาเหตุของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น พร้อมจัดทำรายงานและเสนอแนวทางป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำในอนาคต
   

จป. หรือเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยมีกี่ระดับ?

ตามประกาศของกระทรวงแรงงาน พ.ศ. 2565 ได้กำหนดให้ จป. มีทั้งหมด 5 ระดับ ตามตำแหน่งและหน้าที่ ดังนี้ 

• จป. ระดับบริหาร : ทำหน้าที่กำหนดนโยบาย เป้าหมาย และทิศทางด้านความปลอดภัยขององค์กร รวมถึงกำกับดูแลให้การดำเนินงานเป็นไปตามมาตรฐานและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
• จป. ระดับหัวหน้างาน : ควบคุมและติดตามการปฏิบัติงานของพนักงานในส่วนงานของตน ให้เป็นไปตามข้อกำหนดและแนวทางด้านความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด
• จป. ระดับเทคนิค : ดูแล ตรวจสอบ และให้คำแนะนำด้านความปลอดภัยในสถานที่ทำงาน เช่น โรงงานอุตสาหกรรมหรือไซต์ก่อสร้าง พร้อมทั้งสนับสนุนการดำเนินมาตรการป้องกันอุบัติเหตุ
• จป. ระดับเทคนิคขั้นสูง : มีความเชี่ยวชาญเชิงลึก สามารถวิเคราะห์ความเสี่ยงที่ซับซ้อน วางแผนควบคุมอันตราย และให้คำปรึกษาด้านเทคนิคเฉพาะทาง
• จป. วิชาชีพ : คือเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยระดับวิชาการขั้นสูง ทำหน้าที่วางแผน ควบคุม บริหารจัดการ และพัฒนาระบบความปลอดภัยขององค์กรในภาพรวมอย่างเป็นระบบ
   

สถานที่ไหนบ้างที่จำเป็นต้องมี จป. คอยกำกับดูแล

ในหลายอุตสาหกรรม ความปลอดภัยเป็นข้อกำหนดตามกฎหมายและมาตรฐานวิชาชีพ โดยเฉพาะในองค์กรที่มีความเสี่ยงจากเครื่องจักร สารเคมี หรือกระบวนการทำงานเฉพาะทาง จึงจำเป็นต้องมี จป. คอยกำกับดูแลอย่างเป็นระบบ

โดยทั่วไปแล้ว สถานประกอบกิจการที่ต้องมี จป. ได้แก่ โรงงานอุตสาหกรรม ไซต์งานก่อสร้าง คลังสินค้า สถานประกอบการด้านพลังงาน โลจิสติกส์ และสถานที่ที่มีการใช้เครื่องจักรหรือวัตถุอันตรายจำนวนมาก เนื่องจาก จป. คือ บุคลากรสำคัญที่ทำหน้าที่ประเมินความเสี่ยง ควบคุมมาตรการป้องกัน และลดโอกาสเกิดอุบัติเหตุจากการทำงาน

นอกจากนี้สถานประกอบการขนาดกลางและขนาดใหญ่ที่มีจำนวนพนักงานตามเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ก็จำเป็นต้องแต่งตั้ง จป. ตามระดับที่เหมาะสมเช่นกัน เพราะ จป. คือกลไกหลักในการขับเคลื่อนระบบอาชีวอนามัย และความปลอดภัยให้สอดคล้องกับข้อกำหนดของภาครัฐ รวมถึงยังมีหน้าที่สร้างสภาพแวดล้อมการทำงานที่ปลอดภัยในทุกมิติ
 

รู้จักอุปกรณ์ป้องกันความปลอดภัย (PPE) ที่ จป. ทุกคนให้ความสำคัญ

อุปกรณ์ PPE คือหัวใจสำคัญในการลดความเสี่ยงจากอันตรายในสถานที่ทำงาน ซึ่งในมุมของ จป. ถือว่าเป็นเรื่องสำคัญและต้องวางแผนเลือกใช้อุปกรณ์ต่าง ๆ ให้เหมาะสมกับแต่ละสถานที่ทำงาน โดยอุปกรณ์ PPE ชิ้นสำคัญ ได้แก่
 

1. อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล

อุปกรณ์ป้องกันภัยส่วนบุคคลประกอบด้วยอุปกรณ์หลายอย่าง เช่น หมวกนิรภัย แว่นตานิรภัย ถุงมือ รองเท้าเซฟตี้ และหน้ากากป้องกันฝุ่นหรือสารเคมี ถูกออกแบบให้เหมาะกับลักษณะงานเฉพาะด้าน เพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นโดยตรงกับร่างกาย โดย จป. คือผู้ประเมินความเสี่ยง และกำหนดประเภทของอุปกรณ์ที่พนักงานต้องสวมใส่ในแต่ละพื้นที่
 

2. ชุดปฐมพยาบาลเบื้องต้น

ชุดปฐมพยาบาลเป็นอุปกรณ์ Safety พื้นฐานที่ทุกองค์กรควรจัดเตรียมให้พร้อมใช้งาน ภายในจะประกอบด้วยเวชภัณฑ์จำเป็น เช่น ผ้าก๊อซ น้ำยาฆ่าเชื้อ พลาสเตอร์ และอุปกรณ์ห้ามเลือด มีไว้สำหรับดูแลอาการบาดเจ็บเบื้องต้นก่อนนำส่งสถานพยาบาล โดย จป. จะต้องตรวจสอบความพร้อมและวันหมดอายุของอุปกรณ์อย่างสม่ำเสมอ
 

3. อุปกรณ์สื่อสาร

การสื่อสารเป็นปัจจัยสำคัญของมาตรการด้านความปลอดภัย และสำคัญมากในกรณีเกิดอุบัติเหตุหรือสถานการณ์เร่งด่วน โดยเฉพาะในโรงงานหรือไซต์งานขนาดใหญ่ที่ต้องการการสื่อสารที่ชัดเจนและทันท่วงที ดังนั้นจึงจำเป็นต้องมีอุปกรณ์สื่อสารที่ครบถ้วนและพร้อมใช้งานอยู่เสมอ เช่น วิทยุสื่อสาร หรือระบบแจ้งเหตุฉุกเฉิน เพื่อช่วยให้สามารถประสานงานและอพยพพนักงานได้อย่างรวดเร็ว 
 

4. อุปกรณ์ป้องกันการตก

งานที่ต้องปฏิบัติบนที่สูงจำเป็นต้องมีเข็มขัดนิรภัย สายรัดตัว และระบบกันตกมาตรฐาน อุปกรณ์เหล่านี้ช่วยป้องกันการพลัดตกซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุการบาดเจ็บรุนแรงในภาคก่อสร้าง ซึ่งจป. คือผู้ตรวจสอบให้มั่นใจว่าอุปกรณ์อยู่ในสภาพพร้อมใช้งานและผ่านการรับรองมาตรฐาน รวมถึงกำกับดูแลให้พนักงานใช้งานอย่างถูกวิธีทุกครั้ง
 

5. ป้ายเตือน-สัญลักษณ์ความปลอดภัย

ป้ายเตือนและสัญลักษณ์ความปลอดภัยเป็นอุปกรณ์ Safety ที่ช่วยสื่อสารความเสี่ยงได้อย่างชัดเจน ใช้ระบุพื้นที่อันตราย ข้อห้าม หรือข้อควรปฏิบัติภายในสถานประกอบการ การติดตั้งในจุดที่มองเห็นได้ชัดจะช่วยลดโอกาสเกิดอุบัติเหตุจากความเข้าใจผิด ถือเป็นมาตรการเชิงป้องกันที่เรียบง่ายแต่มีประสิทธิภาพสูง

อย่างไรก็ตาม นอกจากอุปกรณ์ PPE ที่มีคุณภาพและเหมาะสมกับพื้นที่ทำงานแล้ว การจัดเก็บทรัพย์สินอย่างปลอดภัยก็เป็นส่วนหนึ่งของระบบบริหารความเสี่ยงที่ จป. ให้ความสำคัญเช่นกัน ตู้เซฟสำหรับองค์กร Sentry Safe เป็นหนึ่งในอุปกรณ์ด้านความปลอดภัยที่หลาย ๆ องค์กรควรมี ด้วยจุดเด่นด้านความแข็งแรง กันไฟ พร้อมระบบล็อกประสิทธิภาพสูงที่สามารถป้องกันการโจรกรรมได้อย่างมั่นใจ ช่วยให้จัดเก็บเอกสารสำคัญ ทรัพย์สินมีค่า หรืออุปกรณ์ที่ต้องควบคุมการเข้าถึงอย่างเข้มงวดได้อย่างปลอดภัย
 

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ จป.

1. อยากทำงานในสาย จป.วิชาชีพ ต้องมีคุณสมบัติอะไรบ้าง?

ควรจบการศึกษาด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัย หรือสาขาที่เกี่ยวข้อง และผ่านการอบรมตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ควรมีทักษะการวิเคราะห์ความเสี่ยง การสื่อสารที่ดี และความรับผิดชอบสูง เพราะต้องทำงานร่วมกับหลายฝ่ายในองค์กร
 

2. การเลือกซื้ออุปกรณ์ PPE สำหรับ จป. ควรคำนึงถึงอะไรบ้าง?

ควรเลือกอุปกรณ์ PPE ที่มีมาตรฐานด้านความปลอดภัยรับรอง มีความเหมาะสมกับลักษณะงานและระดับความเสี่ยง อีกทั้งต้องพิจารณาความกระชับ สวมใส่สบาย ความทนทาน และการบำรุงรักษา เพื่อให้ใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัยสูงสุด
 

จป. คือหัวใจสำคัญของความปลอดภัยในสถานที่ทำงาน

จป. คือกลไกหลักที่ช่วยขับเคลื่อนความปลอดภัยให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม ไม่ใช่เพียงการทำตามข้อกฎหมาย แต่คือการสร้างสภาพแวดล้อมการทำงานที่ลดความเสี่ยง ป้องกันอุบัติเหตุ และดูแลชีวิตของพนักงานทุกคนอย่างรอบด้าน บทบาทของ จป. จึงเปรียบเสมือนด่านหน้าในการเฝ้าระวัง วางแผน และพัฒนามาตรการความปลอดภัยให้สอดคล้องกับการทำงานแต่ละรูปแบบ

นอกจากนี้ การสนับสนุนงานด้านความปลอดภัยด้วยอุปกรณ์และผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐาน ก็เป็นอีกปัจจัยที่ไม่ควรมองข้าม naradeeSTORE พร้อมตอบโจทย์ด้วยสินค้าด้านความปลอดภัยที่มีคุณภาพ ไม่ว่าจะเป็น กุญแจ ตู้เซฟ และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับงานความปลอดภัยระดับอุตสาหกรรม คุณภาพครบครัน พร้อมคัดสรรเฉพาะสินค้าที่คุณไว้วางใจได้ เพื่อความสะดวกและอุ่นใจในทุกวันของคุณ

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมที่ 

• Facebook : https://www.facebook.com/naradee.STORE
• Line : @naradee
• Tel : 080-804-5445 (ทุกวัน เวลา 11.00 น. - 19.00 น.)